OPEX diperkenalkan sebagai perbelanjaan operasi atau overhead bulanan yang perlu difahami sebelum mengira jumlah jualan diperlukan. Pelajaran ini menganggarkan belanja tersebut; pelajaran seterusnya menghubungkannya dengan sasaran keuntungan.

Coach Adib membandingkan OPEX berulang dengan wang persediaan atau modal awal sekali sahaja, yang disebut CAPEX dalam penerangan beliau. Contohnya wang yang disuntik ketika memulakan syarikat. Ini perbezaan ringkas dalam rakaman, bukan takrif lengkap perakaunan bagi perbelanjaan modal atau layanan dana pemilik.

SOOSOA ialah senarai semak yang mudah diingati. Coach Adib menyatakan beliau bukan akauntan; tujuannya membantu anggaran operasi yang berguna, bukan menyediakan satu set akaun formal yang menyeluruh.

Gunakan tempoh bulanan yang konsisten.
Kenal pasti overhead berulang sebelum mengira sasaran jualan.
Gunakan bukti belanja sebenar apabila tersedia.

Rujuk transkrip asal bahagian ini

Draf transkrip automatik dalam bahasa asal; perkataan yang tidak pasti masih memerlukan semakan audio.

00:01:45 Tapi saya pening

00:01:46 Waktu mula-mula saya belajar business eh

00:01:48 Ni cerita 14 tahun lepas lah

00:01:49 Saya macam mana aku nak kira OPEX ni

00:01:50 So saya perkenalkan formula pada awak

00:01:52 S-O-O-S-O-A

00:01:54 S yang pertama adalah salary

00:01:57 Ini adalah gaji staff

00:01:58 K-W-S-P

00:02:01 Basic

00:02:02 Semua masuk sini

00:02:03 I-E-S

00:02:05 Semualah semua masuk sini

00:02:06 Kalau commission pun dikira juga eh

00:02:09 Commission

00:02:11 Bonus

00:02:11 Ini semua masuk sini

00:02:13 Sebab apa?

00:02:14 Salary ni

00:02:14 Macam mana-macam mana pun awak sesti kena bayar

00:02:17 Sebab itulah dia panggil sebagai

00:02:18 Kos bulanan

00:02:19 Gaji staff

00:02:20 Termasuk gaji diri sendiri

00:02:21 awak ambil gaji ke tak ambil gaji

00:02:23 so kalau awak ambil gaji

00:02:24 kena kira sekali

00:02:25 dan sebaik-baiknya bos

00:02:26 wajib ambil gaji

00:02:28 ok kalau bos nak ambil gaji

00:02:29 ni saya bagi tip sikit lah eh

00:02:30 gaji ni guys sebenarnya ada 3 level

00:02:33 3 level gaji bos

00:02:36 ni saya selitkan sikit lah

00:02:38 in case awak tak tahu

00:02:38 level gaji yang pertama

00:02:40 dipanggil sebagai survival

00:02:43 survival ni adalah untuk awak survive je

00:02:45 katalah nak survive

00:02:46 awak perlukan RM4,000

00:02:49 katakan lah

00:02:50 So awak kena pastikan survival awak kena dapat

00:02:53 Next adalah kita panggil fasa standard

00:02:55 Maksudnya awak dapat gaji standard

00:02:57 Standard

00:02:58 Standard gaji

00:02:59 Standard gaji ni nak senang kira adalah plus 30%

00:03:03 Daripada gaji survival

00:03:05 Maksudnya kat sini adalah RM5200

00:03:08 Bezanya apa?

00:03:10 Bezanya adalah gaji survival awak tak ada saving langsung

00:03:14 Awak ni macam insuran pun sampai tak ada

00:03:16 Tapi level gaji standard RM5200

00:03:18 awak dah start ada saving

00:03:20 awak dah ada benda-benda yang basic

00:03:22 semua dah ada. Dan barulah level yang ketiga

00:03:24 kita panggil luxury. Luxury ni

00:03:26 kita plus lagi 30%

00:03:29 daripada standard

00:03:30 maksudnya kalau plus 30%

00:03:32 dalam sekitar lagi another

00:03:35 RM500

00:03:36 RM1,600

00:03:37 RM1,600

00:03:45 RM5,200

00:03:47 campur

00:03:48 30% lagi

00:03:56 RM6760

00:03:57 Nampak ni gaji dia

00:03:58 Jadi, untuk gaji bos

00:04:00 Saya cadangkan

00:04:01 Janganlah ambil luxury

00:04:02 Takut ambil tak mampu nak bayar

00:04:04 Awak kena ambil minimum standard

00:04:07 Ini paling bagus

00:04:08 Sebab saya tak nak awak ambil survival

00:04:10 At least survival ni awak dah ready

00:04:11 In the case of emergency

00:04:13 Awak tahu awak dah bersedia pada mental

00:04:15 Sebab kata pepatah masalah

00:04:16 When you prepare for the worst

00:04:18 You are well prepared

00:04:19 Bila awak dah bersedia untuk kemungkinan yang paling teruk

00:04:22 Awak sebenarnya dah bersedia

00:04:23 Jadi

00:04:24 Saya nak awak ambil gaji

00:04:26 RM4,000 eh bukan

00:04:27 RM5,200

00:04:28 Macam tu eh

00:04:29 So inilah basic salary termasuk gaji boss

00:04:31 KO yang seterusnya pula dipanggil sebagai

00:04:37 Outsource

00:04:38 Outsource ni apa?

2. Salary merangkumi pemilik dan kos penuh pasukan

00:01:45–00:04:40

04:30 — Papan menunjukkan Survival RM4,000, Standard RM5,200 dan Luxury RM6,760; kalkulator menunjukkan RM5,200 × 130%.

Salary merangkumi gaji kakitangan serta kos pekerjaan yang disebut seperti gaji asas, KWSP, EIS, komisen dan bonus. Gaji pemilik juga perlu dimasukkan dalam anggaran.

Tiga tahap gaji pemilik dicontohkan. Survival menampung kehidupan asas, dengan contoh RM4,000. Standard menambah 30%, menghasilkan RM5,200. Luxury menambah 30% lagi daripada Standard, menghasilkan RM6,760. Pengiraan ini berkompaun: RM4,000 × 1.3 × 1.3, bukan menambah 60% kepada angka asal.

Survival digambarkan tanpa simpanan, manakala Standard menyediakan penampan untuk keperluan kewangan asas. Coach Adib menyarankan sekurang-kurangnya Standard jika perniagaan mampu dan mengingatkan agar tidak terus memilih Luxury. Satu ayat transkrip automatik bercanggah sebelum kembali kepada RM5,200; papan serta pengiraan menjelaskan angka contoh.

Masukkan gaji pemilik.
Masukkan kos imbuhan pasukan yang berkaitan.
Semak contoh RM4,000 → RM5,200 → RM6,760.
Angka contoh bukan kadar gaji wajib bagi semua perniagaan.

Rujuk transkrip asal bahagian ini

Draf transkrip automatik dalam bahasa asal; perkataan yang tidak pasti masih memerlukan semakan audio.

00:04:38 Outsource ni apa?

00:04:40 Outsource ni macam awak bayar accountant

00:04:43 Awak bayar digital marketer

00:04:45 Ada tak digital marketer

00:04:47 Ataupun any agency ke

00:04:50 awak ada hire

00:04:51 mana-mana agency outsource

00:04:53 social media

00:04:53 ataupun awak ada

00:04:55 talent

00:04:56 talent yang awak buat

00:04:57 shooting video

00:04:58 apa semua tu

00:04:59 lepas tu maybe

00:05:00 awak ada

00:05:00 apa-apa sahaja outsource

00:05:02 beza dia macam ni

00:05:03 salary

00:05:04 adalah team

00:05:05 yang awak

00:05:05 bayar dan carum

00:05:07 setiap bulan

00:05:08 KBSP

00:05:09 outsource pula

00:05:10 adalah team part time

00:05:11 yang awak tak carum langsung

00:05:12 kalau tak ada job

00:05:14 awak tak panggil dia orang

00:05:15 kalau ada job awak panggil

00:05:16 ok

00:05:16 oh yang seterusnya adalah

00:05:17 office

00:05:18 ok

00:05:19 cause office ni standard

00:05:20 lah. Utility semua

00:05:22 bil-bil air, bil api, bil internet semua

00:05:24 dalam sini. S yang seterusnya adalah

00:05:26 software. Saya asingkan software

00:05:28 ni bukan apa sebab software ni

00:05:30 memang real. Kadang-kadang software Zoom pun

00:05:32 dah mahal. Software benda-benda. So software

00:05:34 ni pun kadang-kadang dah RM1,000-R2,000 dah untuk software

00:05:36 apa-apa saja software yang awak bayar bulan-bulan tu

00:05:38 Next pula O adalah

00:05:40 others. Apa-apa kos-kos lain

00:05:42 D yang terakhir adalah ads

00:05:44 Kadang-kadang ada setengah kan beli run ads

00:05:46 ada setengah tak run ads. So kira

00:05:47 berapa anggaran ads ni awak run. Tak kisahlah Facebook

00:05:50 Meta, TikTok, YouTube ke apa semua

00:05:51 Masuk sini

00:05:52 Jadi ini adalah formula S-O-O-S-O-A

00:05:55 Dan dalam formula ni guys

00:05:57 Awak nak cari estimate sahaja

00:06:00 Saya bukannya minta awak senaraikan

00:06:02 Terlampau komplit, terlampau detail

00:06:04 Tak pun

00:06:05 Cukup sekadar estimation

00:06:06 Jadi that's why

00:06:07 Kalau kita buka exercise kita

00:06:10 Katalah awak buka dalam spreadsheet

00:06:11 Tengok, saya dah sediakan ruang

00:06:13 Awak masukkan je

00:06:14 Okay, salary saya adalah

00:06:16 Campur dengan tim semua

00:06:18 RM12,000

00:06:18 Masukkan RM12,000

00:06:20 Lepas tu outsource

00:06:21 Saya ada bayar

00:06:22 RM1,800 lah

00:06:23 Dengan talent apa semua

00:06:26 Office RM4,200

00:06:27 Campurkan bilang semua

00:06:29 RM1,200

00:06:30 Macam tu lah

00:06:31 Macam tu lah

00:06:32 Macam tu lah

00:06:33 Dia kena keluar lidah

00:06:33 So bila awak dah fikir

00:06:34 Eh apa lagi

00:06:35 Cost-cost lain lah

00:06:36 Cost lain

00:06:37 Campur parking ke

00:06:38 Dia apa-apa sahaja cost

00:06:39 Ambil lah

00:06:40 Cicak kira RM1,000 lah

00:06:41 Standby

00:06:41 Hidden cost apa semua

00:06:43 Iklan saya run

00:06:44 Tak banyak lah

00:06:45 Dalam RM2,000 contohnya

00:06:46 So awak dah dapat dah

00:06:48 Oh

00:06:48 OPEX awak adalah

00:06:50 Dua

00:06:51 Ui cantik nombor dia

00:06:51 Dua

00:06:52 Dua

00:06:53 Dua

00:06:53 Kosong

00:06:54 Dua

3. Lengkapkan kategori SOOSOA yang lain

00:04:40–00:06:55

06:51 — Lembaran kerja: Salary RM12,000; Outsource RM1,800; Office RM4,200; Software RM1,200; Others RM1,000; Ads RM2,000; jumlah RM22,200.

Outsource merangkumi khidmat luar atau bebas seperti akauntan, pemasar digital atau agensi, bantuan media sosial dan talent video. Bezakan daripada kategori gaji pekerja tetap. Kenyataan ringkas dalam rakaman tentang caruman bukan penentuan status undang-undang seseorang pekerja.

Office merangkumi premis serta bil seperti sewa, air, elektrik dan internet. Software merangkumi langganan berulang seperti Zoom, Canva, perkhidmatan laman web dan storan awan. Others ialah belanja tambahan yang belum dimasukkan. Ads ialah bajet iklan di platform pilihan.

Contoh lembaran kerja ialah RM12,000 + RM1,800 + RM4,200 + RM1,200 + RM1,000 + RM2,000 = RM22,200 sebulan. Ini contoh berbeza daripada slaid bercetak RM25,000.

Anggaran pertama tidak perlu terlalu terperinci. Hasil yang berguna ialah jumlah munasabah dan kefahaman tanggungan utama. Simpan andaian setiap input supaya dapat diperbaiki kemudian.

S — Salary: gaji pemilik dan imbuhan pekerja.
O — Outsource: khidmat luar, pekerja bebas, agensi atau talent.
O — Office: premis serta bil berkaitan.
S — Software: langganan dan alat perkhidmatan.
O — Others: belanja operasi lain.
A — Ads: belanja iklan yang dirancang.

Rujuk transkrip asal bahagian ini

Draf transkrip automatik dalam bahasa asal; perkataan yang tidak pasti masih memerlukan semakan audio.

00:06:54 Dua

00:06:55 Dua

00:06:56 Dua

00:06:56 Ratus

00:06:56 Ringgit

00:06:56 Estimate sahaja

00:06:57 Nampak

00:06:58 So dah selesai

00:06:59 Tetapi

00:07:00 Saya nak ajar satu benda lagi

00:07:01 Ada something yang awak kena faham

00:07:04 Dalam OPEX

00:07:05 Ada dua eh

00:07:06 Dipanggil

00:07:07 Kos ni

00:07:08 Dia ada dua

00:07:10 Kos yang pertama

00:07:12 Dipanggil sebagai

00:07:13 Fixed

00:07:14 Kos

00:07:15 Haa

00:07:15 Ni kena ingat betul

00:07:16 Fixed

00:07:17 Kos

00:07:18 Kos

00:07:19 Yang kedua pula

00:07:21 Pertama fixed cost

00:07:22 Kedua adalah

00:07:23 Variable cost

00:07:26 Ni bahasa accounting lah

00:07:28 Biasa panggil

00:07:28 Tapi awak kena faham

00:07:29 Sebab ni penting

00:07:30 Antara semua ni

00:07:31 Persoalannya

00:07:32 Apabila dilanda musim kemarau

00:07:35 Durian tak turun-turun

00:07:36 Sale tak jatuh-jatuh

00:07:38 Asyik macam

00:07:39 Uish turut sangat aku bulan ni

00:07:41 So awak kena identify

00:07:42 Yang mana awak boleh hold

00:07:44 Tak payah bayar

00:07:45 Yang mana awak wajib bayar

00:07:46 So dalam situasi ni

00:07:47 Yang wajib bayar

00:07:49 Confirm tak boleh lari

00:07:50 Adalah salary

00:07:51 Ini fix

00:07:52 Betul tak

00:07:53 Takkan awak nak resign

00:07:54 Kan staff awak

00:07:55 Sebab sale drop sebulan

00:07:57 Haa

00:07:57 Outsource

00:07:58 Outsource tak payah bayar

00:07:59 Tak apa

00:08:00 Sebab tu

00:08:00 Outsource ni

00:08:01 Bukannya fix

00:08:02 Dia adalah variable

00:08:05 Variable cost

00:08:05 Dia boleh betul tukar

00:08:06 So katalah awak kata

00:08:07 Saya tak nak bayar

00:08:08 Outsource boleh tak

00:08:08 Boleh

00:08:09 Sebab ini bukannya staff

00:08:10 Awak terminate je lah

00:08:12 Contract dia

00:08:12 Digital marketer ni

00:08:13 Alalah nak bayar RM10,000

00:08:14 Minta refund balik

00:08:15 Tak ada lagu

00:08:16 So

00:08:16 Awak boleh je lah

00:08:18 Tak nak bayar dia orang

00:08:18 Tapi, ofis takkan nak pindah keluar.

00:08:21 Takkan sebulan, dua bulan

00:08:22 sale tak ada nak pindah keluar. So, yang ni pun

00:08:24 dikonsider sebagai

00:08:27 fixed cost.

00:08:28 Dia tetap wajib.

00:08:30 Dan, software. Software ni pun

00:08:32 macam mana? Boleh tak tak bayar?

00:08:34 So, jawapan dia, agak

00:08:36 tak boleh bayar.

00:08:38 Takkanlah awak nak unsubscribe website awak

00:08:40 tiba-tiba. Oh, saya nak

00:08:42 discontinue lah Canva. Habis tu,

00:08:44 barang-barang ada dalam tu. Dropbox,

00:08:46 Google Cloud ke,

00:08:48 Google Drive ke

00:08:49 Takkan

00:08:49 So software ni pun

00:08:50 Consider fix juga eh

00:08:51 So ni pun critical lah

00:08:53 Awak kena maintain dia

00:08:54 Fix

00:08:56 Next kita ada

00:08:57 Others

00:08:57 Others ni biasanya

00:08:59 Awak boleh jimat

00:08:59 So yang ni

4. Bezakan komitmen asas daripada belanja boleh laras

00:06:55–00:09:00

08:30 — Papan dan slaid menandakan Salary serta Office sebagai tetap; penerangan diteruskan kepada kos tetap dan berubah.

Soalan utamanya: apakah yang tetap perlu dibayar jika jualan menurun selama satu atau dua bulan? Dalam contoh, Salary, Office dan Software menjadi asas tetap. Gaji, premis serta alat penting tidak boleh begitu sahaja dibuang ketika penurunan singkat tanpa mengganggu operasi.

Outsource, Others dan Ads dikelompokkan sebagai berubah kerana Coach Adib melihat lebih banyak ruang untuk mengurangkan, menangguhkan atau menghentikan aktiviti tersebut. Beliau menyebut penggunaan pangkalan data pelanggan dan kandungan organik apabila bajet iklan berbayar dikurangkan.

Label ini menerangkan fleksibiliti belanja dalam pelajaran, bukan pengelasan lengkap hubungan setiap kos dengan jumlah pengeluaran. Kontrak khidmat luar sebenar juga boleh mempunyai komitmen tetap. Pengelasan ringkas ini tidak bermaksud bil sedia ada atau kerja yang telah siap boleh dibiarkan tanpa bayaran.

Tentukan komitmen sebenar dan aktiviti masa depan yang benar-benar boleh diselaraskan. Jawapannya bergantung pada perjanjian serta keperluan perniagaan sendiri.

Kumpulan tetap contoh: Salary, Office, Software.
Kumpulan boleh laras contoh: Outsource, Others, Ads.
Semak komitmen sebenar sebelum mengurangkan sesuatu kategori.
Ketahui overhead asas ketika jualan menurun sementara.

Rujuk transkrip asal bahagian ini

Draf transkrip automatik dalam bahasa asal; perkataan yang tidak pasti masih memerlukan semakan audio.

00:08:59 So yang ni

00:09:00 Awak boleh potong

00:09:02 Iklan pun awak boleh potong

00:09:03 Tak payah run ads lah

00:09:04 Kita pakai database je lah

00:09:05 Bulan ni

00:09:05 Pakai content FYP je lah

00:09:07 Tak entah

00:09:07 Okay

00:09:08 So yang ni pun sama

00:09:10 Ni adalah variable

00:09:11 Yang ni pun adalah variable

00:09:13 So apabila kita mengira balik

00:09:15 Awak tengok gambar ni

00:09:16 Okay tengok ni

00:09:18 Salary RM12,000

00:09:19 Outsource RM5,000

00:09:20 Office RM3,000

00:09:22 Software RM1,000

00:09:23 AdS RM1,000

00:09:24 Ads RM3,000

00:09:25 So kalau combine semua

00:09:27 RM12,500 apa semua ni

00:09:28 Cost saya adalah RM25,000

00:09:32 Tapi kalaulah musik kemarau

00:09:34 Saya boleh decide untuk tak nak bayar

00:09:35 Outsource saya cancel lah

00:09:37 Tak ada dia nak buat

00:09:38 Saya jimat dekat sini

00:09:39 Saya jimat dekat AdS

00:09:41 Saya jimat dekat Ads

00:09:41 Berapa cost saya?

00:09:43 RM16,000 sahaja

00:09:44 So that's why

00:09:45 Yang awak betul-betul

00:09:46 kena particular adalah fixed cost

00:09:47 sebab fixed cost tak boleh lari, at least variable cost

00:09:50 iklan boleh stop

00:09:52 others boleh cancel, outsource

00:09:54 boleh lah, minta hold sekejap bagi tahu

00:09:55 tapi takkanlah awak tak nak bayar gaji

00:09:58 tak nak bayar ofis, nak discontinue software

00:10:00 simpler sebab sebulan dua bulan percaya hidup

00:10:02 so ini adalah magic number

00:10:04 untuk SOSOA

00:10:06 so semoga formula

00:10:07 S-O-O-S-O-A ni membantu

00:10:10 awak untuk mengira dengan lebih bijak

00:10:11 tolong lengkapkan

00:10:14 panduan action plan

00:10:16 So, adik kita belajar dan terus buat. Jumpa dalam video selanjutnya. Zaz.

5. Bezakan overhead biasa daripada contoh belanja dikurangkan

00:09:00–00:10:21

09:30 — Slaid asal menunjukkan RM25,000, dibahagi kepada RM16,000 tetap dan RM9,000 berubah.

Slaid bercetak menggunakan Salary RM12,000, Outsource RM5,000, Office RM3,000, Software RM1,000, Others RM1,000 dan Ads RM3,000. Jumlahnya RM25,000.

Jumlah tetap contoh ialah RM12,000 + RM3,000 + RM1,000 = RM16,000. Jumlah boleh laras ialah RM5,000 + RM1,000 + RM3,000 = RM9,000. Ini menunjukkan asas yang masih tinggal jika aktiviti boleh laras dihentikan sementara.

Jangan campurkan angka ini dengan contoh lembaran kerja RM22,200. Isi SOOSOA perniagaan sendiri dan kenal pasti komitmen asas sebelum meneruskan Profit Magic Number.

Overhead bulanan contoh slaid: RM25,000.
Jumlah tetap contoh: RM16,000.
Jumlah boleh laras contoh: RM9,000.
Lembaran kerja sendiri mesti menggunakan jumlah dan komitmen sebenar.

Kad ulang kaji

Cuba terangkan konsep dengan kata-kata sendiri sebelum membuka isi jawapan. Kad ini berpandukan nota pelajaran, bukan skema pemarkahan peperiksaan rasmi.

Terangkan: Fahami overhead bulanan sebelum mengira sasaran jualan